W lutowym numerze "Poradnik Bibliotekarza" przynosi recenzję Tomasza Kasperczyka z "Rynku książki w Polsce 2009".
Rynek Książki w Polsce to najważniejsza publikacja firmy wydawniczej „Biblioteka Analiz". Szeroko zakrojony projekt cyklicznego, informacyjnego wydawnictwa dotyczącego rynku książki realizowany jest już od 12 lat. Jego pomysłodawcą i głównym realizatorem jest znany dziennikarz. Łukasz Gołębiewski, blisko związany z rynkiem książki, wieloletni współpracownik gazety „Rzeczpospolita". Pierwotnie Rynek Książki w Polsce ograniczał się do jednego tomu opisującego zagadnienia związane z życiem wydawnictw i dystrybutorów książek. Sukces i pozytywne opinie na temat publikacji przyczyniły się do dalszego rozszerzenia przedsięwzięcia. Poszczególne zagadnienia dotyczące edytorów i dystrybutorów podzielono na dwa osobne tomy, a od edycji 2007 rozbudowany projekt raportu, bo tym w istocie jest Rynek Książki w Polsce, liczy już cztery tomy, na które składają się części poświęcone: wydawnictwom, dystrybucji, poligrafii oraz leksykon biograficzny „who is who". Obecna edycja wzbogacona została natomiast o nowy, piąty już tom poświęcony zagadnieniom związanym z papierem. Najbardziej rozbudowaną, blisko 600 stronicową częścią publikacji pozostaje tom dotyczący wydawnictw. To monograficzne dzieło przez wiele lat opracowywane przez Łukasza Gołębiewskiego obecnie posiada drugiego autora - Kubę Frołowa. co warto podkreślić, absolwenta Instytutu Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych Uniwersytetu Warszawskiego. Tom podzielony jest w każdej edycji na kilka stałych elementów. Pierwszym jest kalendarium najważniejszych wydarzeń rynku wydawniczego i księgarskiego obejmujące ostatni rok kalendarzowy. Kolejny dział tomu stanowi analiza najważniejszych trendów i przemian dotyczących rynku wydawniczego z podziałem na sektory rynku takie jak: literatura piękna, książka dziecięca, szkolna, naukowa, literatura religijna, kartografia, przewodniki czy albumy. W powyższej analizie niezwykle cenna jest prognoza przemian na najbliższy czas. W dalszej części publikacji znajduje się ranking obejmujący 100 największych firm wydawniczych w Polsce. Należy zaznaczyć, że jest to prawdopodobnie najbardziej miarodajny i rzetelnie opracowany ranking z. dostępnych na polskim rynku. Niestety nie jest on wolny od pewnych niedoskonałości. Nie obejmuje kilku znaczących firm wydawniczych, które nie ujawniają swych wyników finansowych. Największą część tomu dotyczącego wydawnictw stanowi prezentacja najważniejszych polskich edytorów książkowych. Obejmuje ona kilkustronicowe opisy działalności, prowadzone projekty wydawnicze, a także komentarz do sytuacji i kondycji biznesowej firm. Prezentacje oficyn częściowo opracowywane są na podstawie publikacji z lat wcześniejszych, w znacznej części stanowią jednak informacje dotyczące ostatniego okresu działalności poszczególnych edytorów. Obok opisu, dane na temat każdej firmy zawierają zestawienie przychodów ze sprzedaży książek, zyski netto, liczbę wydanych tytułów, w tym pierwszych wydań, łączny nakład opublikowanych pozycji, a także liczbę sprzedanych egzemplarzy z nakładu. Zestawienie obejmujące kilkuletni okres działalności każdego edytora kończy się podaniem liczby zatrudnionych pracowników. Nagromadzenie w jednym miejscu tylu danych dotyczących najważniejszych podmiotów wydawniczych w naszym kraju stanowi świetne pole do prowadzenia prostych analiz i porównań. Tom drugi raportu dotyczący dystrybucji książki na polskim rynku wydawniczym zbudowany jest na analogicznej zasadzie jak wolumin poświęcony wydawnictwom. Zawiera analizę wydarzeń ostatniego roku na rynku dystrybucyjnym. Tom ten obejmuje nie tylko zagadnienia związane z hurtowniami i księgarniami, ale także sposoby bezpośredniej sprzedaży książek oraz ich eksport i import. Najbardziej rozbudowaną część tomu stanowi prezentacja firm dystrybucyjnych, hurtowni i księgarni. Osobno omówiono aspekty związane z działalnością indywidualnych księgarni. sieci księgarskich, takich jak Empik czy Matras. a także innych dystrybutorów książek: hipermarketów, kiosków z prasą, portali internetowych, przedstawicieli handlowych itp. Podobnie jak w części dotyczącej wydawnictw, również tu znajdziemy prezentację poszczególnych firm i ich dorobku finansowego. Z racji rozległości tematu omówiono tu jednak tylko najważniejsze hurtownie, sieci księgarskie i księgarnie indywidualne. Niezwykle ciekawie przedstawiają się także trzy ostatnie tomy publikacji, interesujące już ze swojej pionierskiej idei. Pierwszy z nich (tom trzeci) dotyczy poligrafii i zbudowany jest na takiej zasadzie jaką kierują się dwa pierwsze tomy. Omówiono tu więc sytuację na rynku poligraficznym, przedstawiono nowe trendy technologiczne, a także przedstawiono najważniejsze drukarnie dziełowe. W osobnych rozdziałach scharakteryzowano najważniejsze targi poligraficzne, nagrody i portale branżowe. Zaprezentowano także kilka rankingów drukarń stworzonych przez różne instytucje. Jest to pierwsza jak dotąd w naszym kraju próba całościowego ujęcia zagadnień związanych z ekonomiką i organizacją rynku drukarń dziełowych. Przedostatnią częścią raportu o rynku książki w Polsce jest tom pod nazwą "Who is Who". W założeniu jest to leksykon biograficzny zawierający kilkaset biogramów osób związanych z rynkiem wydawniczym i mających istotny wpływ na jego funkcjonowanie - wydawców, księgarzy, poligrafów, członków organizacji branżowych, pracowników mediów związanych z. rynkiem wydawniczym i bibliotekarzy. Choć autorom tego tomu należy się pochwala za prekursorskie w naszym kraju przedsięwzięcie to trzeba jednak zauważyć, że jest to stosunkowo mało dopracowana część raportu, a dziełu temu daleko jeszcze do kompletności. Trzecia edycja "Who is who" jest jednak z roku na rok bardziej rozbudowana i pozostaje mieć nadzieję, że to cenne źródło informacji o najbardziej znanych osobach z rynku książki w Polsce będzie nadal rozwijane i aktualizowane. Jako ciekawostkę należy dodać, że w tomie tym umieszczono także rozdział dotyczący targów książki w Polsce i listę organizacji działających na rynku książki. Ostatni, wprowadzony po raz pierwszy, tom wydawnictwa dotyczy papieru. Powstał przez wyodrębnienie z części poświęconej poligrafii. Zawiera zarys problematyki jaka pojawia się przy produkcji i dystrybucji papierów, a także opis rynku papierów graficznych przeznaczonych do druku książek. Podsumowując dotychczas podane informacje należy docenić dużą wartość informacyjną i wysoką jakość merytoryczną Rynku Książki w Polsce. Jasny układ poszczególnych tomów, czytelne rozłożenie treści, zakładki, a także indeksy umieszczone na końcu każdego tomu ułatwiają korzystanie i poruszanie się po tym liczącym ok. 1500 stron opracowaniu. Jest to z pewnością przydatne i potrzebne narzędzie informacyjne zarówno dla producentów książek, ich dystrybutorów, jak i odbiorców, w tym bibliotek. Oceniając wydawnictwo nic można jednak zapominać o jego pewnych wadach. Mimo potężnej dawki danych, którą otrzymujemy wraz z. zakupem Rynku Książki w Polsce trzeba mieć świadomość ich pewnej niekompletności, co wiąże się ze wspomnianym już brakiem chęci ujawniania informacji na swój temat przez część podmiotów rynku wydawniczego. Pewien problem stanowi również aktualność wydawnictwa i potrzeba corocznego zakupu publikacji aby utrzymać jej wartość informacyjną. Dodatkowo należy pamiętać, co zrozumiałe, ale niekoniecznie oczywiste, że edycja ukazująca się, przykładowo, w polowie 2009 r. i zatytułowana Rynek Książki w Polsce 2009 w rzeczywistości, w znacznej mierze, dotyczy sytuacji wydawniczej za rok 2008. Wadą publikacji jest też stosunkowo wysoka cena. co przy konieczności corocznej aktualizacji może być dość uciążliwe. Co prawda wcześniejsze edycje możemy zakupić za ułamek ceny aktualnego wydania, ale z powyżej podanych względów należy taktować raczej jako publikacje o charakterze historycznym, a nie informacyjnym.
Kanał
RSS
